Alþjóðlegt samstarf um rannsóknir

Vísindi eru í eðli sínu alþjóðleg og mikilvægt að íslensk nýsköpunarfyrirtæki og stofnanir stefni á alþjóðlegan markað. Umtalsverður hluti vísinda- og nýsköpunarstarfs á Íslandi er fjármagnaður af erlendum sjóðum og áætlunum. Aukin tækifæri felast í samstarfi við önnur ríki um fjármögnun rannsókna á ákveðnum sviðum og gæðaviðmiðum sem gilda í því samhengi, ekki síst í með nánu samstarfi við Norðurlönd.

Samstarfi Norðurlanda á sviði rannsókna og menntunar er stýrt af norrænum ráðherrum menntamála og rannsókna, saman sitja þeir í ráðherranefnd um menntun og rannsóknir. Samstarfið miðar fyrst og fremst að því að efla norrænan virðisauka á eftirfarandi meginsviðum:

• skólasamstarf og fullorðinsfræðsla,
• æðri menntun og rannsóknir,
• tungumálasamstarf á Norðurlöndum,
• upplýsinga- og samskiptatækni.

Norræna samstarfið veitir íslenskum nemendum og stofnunum tækifæri til að fjármagna mennta-, rannsókna- og tungumálasamstarf á Norðurlöndum.

Ísland tekur þátt í starfi Nordforsk sem hefur umsjón með rannsóknum og rannsóknamenntun á Norðurlöndum. Stofnunin skipuleggur samstarfsverkefni og tekur Ísland m.a. þátt í verkefnunum Education for tomorrow og Toppforskningsinitiativet.

Aðild Íslands að EES-samningnum veitir rétt til þátttöku í margvíslegu samstarfi á sviði vísindamála við ríki innan ESB, EFTA ríkin og ríki sem hafa gert sérstaka samstarfssamninga um menntamál við ESB. Evrópusamstarfinu má skipta gróflega í tvo flokka: Samstarf um stefnumótun og samstarfsáætlanir, sem eru sjóðir sem veita fé til rannsóknarverkefna.

Ísland er hluti af Evrópska rannsóknarsvæðinu (ERA) og á sæti stjórnarnefnd þar um (European Research Area and Innovation Committee). Ísland tekur jafnframt þátt í starfi ERA vinnuhópa:

Markmið samstarfs OECD ríkja er þríþætt:

• Að ná sem mestum og varanlegustum hagvexti og sem hæstu atvinnustigi í aðildarríkjunum,
• að stuðla að almennri efnahagsþróun jafnt í aðildarríkjunum sem utan þeirra,
• að leggja sitt að mörkum til vaxtar og þróunar heimsviðskiptanna.

OECD birtir margvíslegar upplýsingar um vísindamál og má þar nefna OECD Science and Technology and Innovation Outlook.